Finansfunksjonar del ein

Dette avsnittet inneheld dei matematiske finansfunksjonane i LibreOffice Calc.

DEGRAVS (DDB på engelsk)

Reknar ut avskrivinga av ein verdigjenstand for ein bestemt periode ved hjelp av aritmetisk-degressiv avskriving.

Bruk denne forma for avskriving dersom du treng ein h√łgare start-avskrivingsverdi i motsetnad til line√¶r avskriving. Avskrivingsverdien vert mindre for kvar periode. Denne avskrivingsforma vert til vanleg brukt for eigedelar der verditapet er h√łgast like etter innkj√łpet (for eksempel, k√łyret√ły, datamaskiner). Merk at den bokf√łrte verdien aldri vil n√• null ved denne berekningstypen.

Syntaks

DEGRAVS(Kostnad; Restverdi; Levetid; Periode[; Faktor])

Kj√łpspris er startkostnadane.

Restverdi er verdien av eit aktiva ved slutten av levetida for det.

Levetid er talet på periodar (for eksempel år eller månadar) som viser kor lenge ein reknar med at aktivet er i bruk.

Periode er perioden verdien skal reknast ut for.

Faktor (valfri) er den faktoren som avskrivinga minkar med. Dersom det ikkje vert skrive noko her, vert standardfaktoren 2 brukt.

Eksempel

Eit datasystem med ein startkostnad på 75.000 valutaeiningar kan avskrivast månadleg over fem år. Verdien etter avskrivinga er sett til 1 valutaeining. Faktoren er 2.

=DSA(75000;1;60;12;2) = 1.721,81 valutaeiningar. Den dobbeltavtakande avskrivinga i den tolvte m√•naden etter kj√łpet er 1.721,81 valutaeiningar.

DAVSKR

Reknar ut avskrivinga av ein verdigjenstand for ein bestemt periode ved hjelp av saldometoden.

Denne forma for avskriving vert brukt dersom du vil f√• ein h√łgare avskrivingsverdi i byrjinga av avskrivinga (i motsetnad til line√¶r avskriving). Avskrivingsverdien vert redusert ved alle avskrivingsperiodane heilt fr√• den opphavlege omkostninga.

Syntaks

DAVSKR(Kostnad; Restverdi; Levetid; Periode[; Månad])

Kj√łpspris er innkj√łpsverdien.

Restverdi er verdien av eit aktivum ved slutten av avskrivinga.

Levetid er den perioden aktivumet vert avskriven over.

Periode er lengda av kvar periode. Lengda skal skrivast inn i same datoeining som avskrivingsperioden.

M√•nad (valfri) er kor mange m√•nadar for det f√łrste √•ret av avskrivinga. 12 er standard.

Eksempel

Eit datasystem med ein startkostnad på 25.000 valutaeiningar skal avskrivast over tre år. Restverdien skal vere 1.000 valutaeiningar. Ein periode er 30 dagar.

=DB(25000;1000;36;1;6) = 1.075,00 valutaeiningar

Den fastavtakande avskrivinga av datasystemet er 1.075,00 valutaeiningar.

AMORDEGRC

Reknar ut avskrivinga for ein oppgjersperiode ved bruk av degressiv avskriving. I motsetnad til AMORLINC, vert det brukt ein avskrivingskeffisient som er uavhengig av avskrivingsperioden.

Syntaks

AMORDEGRC(Kostnad; DatoKj√łpt; F√łrstePeriode; berging; Periode; Rente [; Basis])

Kostnad er innkj√łpskostnadene.

Innkj√łpsdato er datoen for innkj√łpet.

F√łrste periodeer sluttdatoen for den f√łrste avrekningsperioden.

Restverdi er verdien av kapitalen ved slutten av avskrivingstida. (Skattemetode i USA)

Periode er den gjeldande avrekningsperioden.

Rente er avskrivingssatsen

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


AMORLINC

Reknar ut avskrivinga for ein oppgjersperiode ved bruk av line√¶r avskriving. Dersom eigedelen er kj√łpt i oppgjersperioden, vert den proporsjonale avskrivinga teke med i utrekninga.

Syntaks

AMORLINC(Kostnad; DatoKj√łpt; F√łrstePeriode; berging; Periode; Rente [; Basis])

Kostnad er innkj√łpskostnadene.

Innkj√łpsdato er datoen for innkj√łpet.

F√łrste periodeer sluttdatoen for den f√łrste avrekningsperioden.

Restverdi er verdien av kapitalen ved slutten av avskrivingstida. (Skattemetode i USA)

Periode er den gjeldande avrekningsperioden.

Rente er avskrivingssatsen

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


IR (IRR på engelsk)

Reknar ut den interne avkastingsraten for ei investering. Verdiane representerer kontantstraumen ved regelbundne intervall. Minst éin verdi må vera negativ (utbetalingar) og minst éin må vera positiv (innbetalingar).

Viss betalinga skjer med ujamne intervall, bruk XIRR-funksjonen.

Syntaks

IR(Verdiar[; Gjett])

Verdiar representerer eit område som inneheld verdiane.

Gjett (valfri) er den estimerte verdien. Det vert brukt ein interaktiv metode for √• rekna ut den interne renta. Dersom du berre kan leggja til nokre f√• verdiar her, b√łr du skriva inn ein tilfeldig verdi for √• aktivera gjennomk√łyringa.

Eksempel

Dersom ein går ut frå at celle-innhaldet er A1=-10000, A2=3500, A3=7600 og A4=1000, vert resultatet for formelen =IA(A1:A4) 11,33%.

warning

P√• grunn av den interaktive metoden som vert brukt, kan IR feila og returnere Feil 523 med meldinga ¬ęUtrekninga konvergerer ikkje¬Ľ i statuslinja. Pr√łv ein annan verdi for giss dersom du f√•r denne meldinga.


EFFEKT_ADD

Reknar ut den årlege effektive renta, ut frå nominell rente og talet på renteperiodar kvart år.

note

Funksjonane som har eit namn som endar med _ADD eller _EXEL2003 returnerer det same resultatet som dei tilsvarande funksjonane i Microsoft Excel 2003 (utan denne endinga). Bruk dei same funksjonane utan endinga for å få resultat basert på internasjonal standard.


Syntaks

EFFEKT_ADD(Nominell_rente;P)

Nominell_rente er den årlege nominelle renta.

Periodar er talet på rentebetalingar per år.

Eksempel

Kva er den effektive årlege renta når den nominelle renta er sett til 5,25% og kvartalvis innbetaling?

=EFFEKT_ADD(0,0525;4) returnerer 0,053543 eller 5,3543%.

DISKONTERT (DISC på engelsk)

Reknar ut frådraget for eit verdipapir i prosent.

Syntaks

DISKONTERT(Avrekningsdato; Forfallsdato; Pris; Gjenkj√łp[; Basis])

Avrekningsdato er datoen verdipapiret vart kj√łpt.

Forfallsdato er datoen då verdipapiret går ut (sluttar å gjelde).

Pris er prisen på verdipapiret per 100 valutaeiningar av pålydande.

Gjenkj√łp er gjenkj√łpsverdien av verdipapiret per 100 valutaeiningar av p√•lydande verdi.

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


Eksempel

Ei forsikring er kj√łpt den 25. januar 2001. Sluttdatoen er 15. november 2001. Kj√łpsprisen er 97. Innl√łysingsverdien er 100. Ved √• rekne ut den daglege balanse (base 3), kor stort er avslaget?

=DISKONTERT("2001-01-25";"2001-11-15";97;100;3) returnerer ca. 0,0372 eller 3,72 prosent.

MOTTEKEN.AVKAST (RECEIVED på engelsk)

Reknar ut kor mykje som er betalt for eit verdipapir med fast rente på eit gjeve tidspunkt.

Syntaks

MOTTEKEN.AVKAST(Avrekningsdato; Utl√łpsdato; Investering; Diskonto{; Basis])

Avrekningsdato er datoen verdipapiret vart kj√łpt.

Utl√łpsdato er datoen d√• verdipapiret forfell (sluttar √• gjelde).

Investering er kj√łpssummen.

Diskonto er rabatten i prosent d√• verdipapiret vart kj√łpt.

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


Eksempel

Avrekningsdato: 15. februar 1999, forfallsdato: 15. mai 1999, investering: 1000 valutaeiningar, rabatt: 5,75 prosent, basis: dagleg balanse/360 = 2.

Summen som er tilgjengeleg p√• utl√łpsdatoen er rekna ut slik:

=MOTTEKEN.AVKAST("1999-02-15";"1999-05-15";1000;0,0575;2) returnerer 1014,420266.

P√ÖL√ėPT.PERIODISK.RENTE (ACCRINT p√• engelsk)

Reknar ut opptent rente for eit verdipapir i tilfelle med periodisk betaling.

Syntaks

P√ÖL√ėPT.PERIODISK.RENTE(Utferding; F√łrsteRentetermin; Avrekningsdato; Rente; [Par]; Frekvens [; Basis])

Utferding: (emisjon) (n√łdvendig) er datoen verdipapiret vart sett i kraft.

F√łrste_rentetermin (n√łdvendig) er den f√łrste renteterminen for verdipapiret.

Avrekningsdato (n√łdvendig) er den datoen som den opptente renta opp til eit visst tidspunkt skal reknast ut fr√•.

Rente (n√łdvendig) er den √•rlege nominelle rentefoten (kupongrentesats)

Par (valfritt) er verdien av tryggleiken. Er denne ikkje oppgjeve, vert standarverdien 1000 brukt.

note

Vi r√•r til at du alltid skriv inn ein verdi for Par i P√ÖL√ėPT.FORFALLSRENTE i staden for √• la Calc setja inn ein tilfeldig standardverdi. Dette gjer det enklare √• forst√• formelen og enklare √• handsama han.


Frekvens (n√łdvendig) er talet p√• rentebetalingar per √•r (1, 2 eller 4).

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


Eksempel

Eit verdipapir er utferda 2001-02-28. F√łrste rentetilskriving er set til til 2001-08-31. Avrekningsdatoen er 2001-05-01. Renta er 0,1 eller 10%, og p√•lydande verdi er 1000 valutaeiningar. Renta vert betalt halv√•rleg (frekvens er 2). Grunnlaget er US-metoden (0). Kor mykje er renta komen opp i?

=P√ÖL√ėPT.PERIODISK.RENTE("2001-02-28";"2001-08-31";"2001-05-01";0.1;1000;2;0) returnerer 16.94444.

P√ÖL√ėPT.FORFALLSRENTE

Reknar ut opptent rente på eit verdipapir med eingongsutbetaling på oppgjersdagen.

Syntaks

P√ÖL√ėPT.FORFALLSRENTE(Utferding; F√łrsteRentetermin; Rente[;Par] [; Basis])

Utferding: (emisjon) (n√łdvendig) er datoen verdipapiret vart sett i kraft.

Avrekningsdato (n√łdvendig) er den datoen som den opptente renta opp til eit visst tidspunkt skal reknast ut fr√•.

Rente (n√łdvendig) er den nominelle √•rsrenta (kupongrenta).

Pålydande verdi (valfri) er den pålydande verdien av verdipapiret.

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


Eksempel

Eit verdipapir vert utskrive den 1. april 2001. Forfallsdagen er set til 15. juni 2001. Nominell rente er 0,1 eller 10 % og pålydande verdi er 1000 kr. Basis for dei daglege/årlege utrekningane er den daglege saldoen (3). Kor mykje er dei opptente rentene?

=P√ÖL√ėPT.FORFALLSRENTE("2001-04-01";"2001-06-15";0.1;1000;3) returnerer 20.54795.

ER.AVDRAG (ISPMT på engelsk)

Reknar ut rentesatsen for uendra avskrivingsavdrag.

Syntaks

ER.AVDRAG(Rente; Periode; TotalPeriodar; Investering)

Rente den periodiske rentesatsen.

Periode er talet på amorteringsperiodar for utrekning av rentene.

TotalPeriodar er talet på avdragsperiodar.

Investering er storleiken på investeringa.

Eksempel

Vi √łnskjer √• rekne ut kva rentesatsen vert etter 1,5 √•r n√•r kredittsummen er p√• 120.000 valutaeiningar med to √•rs l√łpetid, m√•nadlege avbetaling og ein √•rleg rentesats p√• 12 %.

=ER.AVDRAG(1%;18;24;120000) = -300 valutaeiningar. Månadsrenta etter 1,5 år er 300 valutaeiningar.

PERIODAR

Reknar ut tidslengd for eit verdipapir med fastrente i år.

note

Funksjonane som har eit namn som endar med _ADD eller _EXEL2003 returnerer det same resultatet som dei tilsvarande funksjonane i Microsoft Excel 2003 (utan denne endinga). Bruk dei same funksjonane utan endinga for å få resultat basert på internasjonal standard.


Syntaks

PERIODAR(Avrekningsdato; Utl√łpsdato; Kupong; Avkast; Frekvens[; Base]

Avrekningsdato er datoen verdipapiret vart kj√łpt.

Utl√łpsdato er datoen d√• verdipapiret forfell (sluttar √• gjelde).

Kupong er den årlege kupongrenta (nominell rente)

Avkast er den årlege avkastninga av verdipapiret.

Frekvens er talet på rentebetalingar per år (1, 2 eller 4).

Basis (valfri) vert vald frå ei liste over moglege val og bestemmer korleis året skal reknast ut.

Basis

Utrekning

0 or missing

US-metode (NASD), 12 månadar à 30 dagar

1

Eksakt tal på dagar i månadar, eksakt tal på dagar i år

2

Eksakt tal på dagar i månad, år har 360 dagar

3

Eksakt tal på dagar i månaden, år har 365 dagar

4

Europeisk metode, 12 månadar á 30 dagar


Eksempel

Eit verdipapir er kj√łpt den 2001-01-01; utl√łpsdatoen er 2006-01-01. Den nominelle rentefoten er 8%. Avkastninga er 9,0%. Renta vert betalt halv√•rleg (frekvens er 2). Kor lang er l√łpetida om det vert brukt dagleg renteutrekning (basis 3)?

=PERIODAR("01.01.2001";"01.01.2006";0,08;0,09;2;3) returnerer 4,2 år.

ÅRSAVS (SYD på engelsk)

Returnerer den aritmetisk-degressive avskrivingsraten

Bruk denne funksjonen for å rekne ut avskrivingsdelen for ein periode i den totale avskrivingstida for eit objekt. Ved aritmetisk avtakande avskriving vert avskrivingssummen redusert frå periode til periode med ein konstant sum.

Syntaks

√ÖRSAVS(Kostnad; Restverdi; Levetid; Periode)

Kostnad er innkj√łpsverdien.

Restverdi er verdien etter avskrivinga.

Levetid er levetida uttrykt i talet på avskrivingsperiodar.

Periode er perioden som avskrivinga skal reknast ut for.

Eksempel

Eit videosystem kostar 50.000 valutaeiningar og skal avskrivast √•rleg over fem √•r. Restverdien skal vere 10.000 valutaeiningar. Du vil rekne ut avskrivinga for det f√łrste √•ret.

=√ÖRSAVS(50000;10000;5;1)=13,333.33 valutaeiningar. Avdraga det f√łrste √•ret utgjer 13.333,33 valuttaeiningar.

For √• f√• ei oversikt over avskrivingane per periode, b√łr du definera ein avskrivingstabell. Ved √• skriva inn dei ulike avskrivingsformlane ved sida av kvarandre i LibreOffice Calc, er det lett √• sj√• kva for formel som passar best. Skriv inn tabellane slik:

A

B

C

D

E

1

Startkostnad

Restverdi

Livslengd

Tidsperiode

Verdiforringing √ÖRSAVS

2

50.000 valutaeiningar

10.000 valutaeiningar

5

1

13.333,33 valutaeiningar

3

2

10.666,67 valutaeiningar

4

3

8.000,00 valutaeiningar

5

4

5.333,33 valutaeiningar

6

5

2.666,67 valutaeiningar

7

6

0,00 valutaeiningar

8

7

9

8

10

9

11

10

12

13

>0

Total

4.000,00 valutaeiningar


Formelen i E2 er slik:

=√ÖRSAVS($A$2;$B$2;$C$2;D2)

Denne formelen er duplisert i kolonne E ned til E11 (merk E2, dra s√• ned i nedste h√łgre hj√łrnet med musa).

Celle E13 inneheld formelen som er brukt for å kontrollera avskrivningstotalen. Her bruker ein SUMMER.VISS-funksjonen fordi dei negative verdiane i E8:E11 ikkje skal reknast med. Vilkåret > 0 er ein del av celle A13. Formelen i E13 er slik:

=SUMMER.VISS(E2:E11;A13)

Sjå nå på avskrivinga over ein 10-årsperiode eller ved ein restverdi på 1 valutaeiningar eller skriv inn andre startkostnadar osv.

EFFEKTIV.RENTE

Returnerer den årlege nettorenta for ei nominell rente.

Nominell rente vert rekna ut for ei rentebetaling ved slutten av utrekningsperioden. Effektiv rente aukar n√•r talet p√• betalingar aukar. I praksis vert renta ofte betalt p√• f√łrehand, f.eks. kvar m√•nad eller kvart kvartal, f√łr slutten av den avtalte utrekningsperioden.

Syntaks

EFFEKTIV.RENTE(NOM; P)

Nom er den nominelle renta.

P er talet på rentebetalingar per år.

Eksempel

Dersom den årlege nominelle rentesatsen er 9,75% og fire renteutrekningsperiodar er definert, kva er då den faktiske rentesatsen (effektive rente)?

=EFFEKTIV.RENTE(9,75%;4) = 10,11%. Den effektive renta er såleis 10,11%.

NOVERDI (PV på engelsk)

Returnerer noverdien av ei investering ut frå ein serie faste betalingar.

Bruk denne funksjonen for å rekna ut kor mykje pengar som skal investerast til ei fast rente i dag for å verta til ein bestemt sum (ein annuitet) over kor mange periodar. Du kan også sjå kor mykje pengar som er igjen etter ein gjeven periode. Spesifiser også om betalingane skal skje ved byrjinga eller slutten av perioden.

Skriv inn desse verdiane anten som tal, uttrykk eller referansar. Dersom t.d. renta vert utbetalt årleg med 8%, men du vil bruka månad som din periode, skriv inn 8%/12 under Rente og LibreOffice Calc reknar automatisk ut den korrekte faktoren.

Syntaks

NOVERDI(Rente; Periodetal; Avdrag[; Sluttverdi[; Type]])

Rente er rentenivået i perioden.

Periodetal er talet på betalingsperiodar.

Avdrag er kor stort kvart avdrag er.

Sluttverdi (kan sl√łyfast) er sluttverdien etter siste avdrag.

Type (valfritt) er n√•r avdraga skal betalast. Type = 1: Betalinga skjer f√łrst i perioden. Type = 0 (normalinnstillinga): Betalinga skjer sist i perioden.

I funksjonane i LibreOffice Calc kan ein utelata parameterar som er merkte som valfrie viss det ikkje kjem ein p√•f√łlgjande parameter. For eksempel kan du utelata parameter 4 eller parameter 3 og 4 i ein funksjon med fire parameterar, der dei siste to parameterane er merkte som valfrie, men du kan ikkje utelata berre parameter 3.

Eksempel

Kva er den nåverande verdien av ei investering dersom 500 valutaeiningar vert utbetalte kvar månad og den årlege rentesatsen er 8%? Betalingsperioden er 48 månadar og 20.000 valutaeiningar er igjen ved slutten av betalingsperioden.

NOVERDI(8%/12;48;500;20000) = -35.019,37 valutaeiningar. Under dei gjevne vilkåra skal du setja inn 35.019,37 valutaeiningar i dag dersom du vil motta 500 valutaeiningar per månad i 48 månadar og ha 20.000 valutaeiningar igjen til slutt. Etterkontroll viser at 48 x 500 valutaeiningar + 20.000 valutaeiningar = 44.000 valutaeiningar. Skilnaden mellom denne summen og dei innsette 35.000 valutaeiningane er den betalte renta.

Viss du skriv inn referansar i staden for verdiar i formelen, kan du rekna ut ¬ędersom-s√•¬Ľ scenario. Merk: tilvisingar til konstantar m√• skrivast inn som absolutte referansar. Eksempel p√• denne typen bruk finn du under avskrivingsfunksjonane.

Finansfunksjonar del to

Finansfunksjonar del tre

Funksjonar etter kategori

St√łtt oss!